Ptasi świat w Rajskiem i okolicy jest bogaty i zróżnicowany. Wynika to z tego, że wiele miejsc zachowało w tej części Bieszczadów naturalny charakter. Występują tu także na stosunkowo niewielkiej przestrzeni różnorodne siedliska i powiązane z nimi gatunki ptaków: jezioro i otaczające je mokradła, matecznikowa dolina szerokiej górskiej rzeki, pasma górskie, porośnięte bukowo - jodłowym lasem oraz tereny uprawne, w większości łąki i pastwiska …

Bałanda to łatwo dostępny szczyt wznoszący się od północy nad Rajskiem, porośnięty bujną karpacką roślinnością, stanowiący ostoję dzikich zwierząt...

Z lotu ptaka wzgórze Horbek przypomina po trosze mały medalion przytwierdzony do wstęgi rzeki, otoczony przez nieco podmokłą równinę. Doliną Sanu przebiegał od niepamiętnych czasów ważny szlak handlowy. Horbek znajdował się zatem w bardzo dogodnym z osadniczego punktu widzenia miejscu…

30 lipca 1745 r. do Rajskiego zajechał biskup przemyski, Wacław Hieronim Sierakowski. Przyczynę jego przyjazdu stanowił niepozorny obiekt, który obejrzał z uwagą. Było to pozbawione ogrodzenia puste miejsce po spalonej kaplicy. Widok był zaiste przygnębiający, tym bardziej, że biskup wiedział, że stosunkowo niedawno rozkwitało tutaj życie religijne i przybywały rzesze wiernych.…

W Rajskiem, Sakowczyku i Studennem wznosiły się niegdyś cztery okazałe kaplice, z których tylko jedna przetrwała złe czasy we względnie dobrym stanie...…

Siostry Miłosierdzia gospodarowały w Rajskiem przez pół wieku. Po ostatniej wojnie zakonnice opuściły wioskę, dworek, w którym zamieszkiwały spłonął w 1954 r., a jego fundamenty przykryły wody zalewu. Z ich dawnego majątku ocalała tylko figura Matki Boskiej w Dubowej Kapliczce …

Wieś Rajskie zamieszkiwało przed II wojną światową ponad 800 osób. Znajdowały się tutaj: szkoła, dwa sklepy, posterunek policji, dwór, kopalnia ropy naftowej, cerkiew, kaplica, dwa cmentarze i ponad sto domostw. W latach 1939- 1947 wysiedlono stąd wszystkich mieszkańców i unicestwiono niemal cały dorobek materialny, tworzony przez kilkaset lat...

24 marca 1980 r., a więc nazajutrz po wyborach, które władza komunistyczna ogłosiła swoim niekwestionowanym zwycięstwem, do Rajskiego zajechali bez zapowiedzi milicjanci i ekipa nikomu nieznanych w okolicy robotników. Wkrótce po ich przybyciu wsią wstrząsnęła potężna eksplozja, po niej jeszcze jedna.…

Nieopodal Rajskiego znajduje się słynna dolina po dawnej wsi Tworylne, w której pół wieku temu zapoczątkowano legendę bieszczadzkich kowbojów, a następnie pojawili się w niej wielojęzyczni Wojownicy Tęczy... …